تکلیف پرونده در صورت حدوث موانع اعمال وکالت .۱-فوت وکیل ۲-استعفای وکیل ۳-عزل وکیل ۴-ممنوع شدن وکیل از وکالت،مانند انفصال و یا محجوریت ۵-تعلیق وکیل ۶-بازداشت وکیلدر موارد فوق اگر اخذ توضیح لازم باشد دادرسی به تاخیر میافتد و دادگاه به موکل اخطار میکند تا شخصاً یا توسط وکیل جدید برای ادای توضیح حاضر شود تاخیر دادرسی به معنای آن است که وقت دادرسی که تعیین شده ابطال و وقت دیرتری تعیین شود.اگر جلسه مقرر برای اخذ توضیح از وکیل مزبور تعیین نشده باشد و دادگاه نیاز به اخذ توضیح خاصی از وکیل متوفی یا معزول یا مصطفی یا ممنوع یا غیره نداشته باشد دادرسی به تاخیر نمی افتد هر چند وقت دادرسی به موکل او ابلاغ نشده باشد.اگر وکیل استعفا دهد دادگاه علاوه بر آنکه می تواند جلسه دادرسی را به تأخیر اندازد دادرسی را نهایتاً تا یک ماه متوقف می کند ماده ۳۹ قانون آیین دادرسی مدنی.فوت یا حجر موکل ورشکستگی او در پرونده های مالی نیز موجب زوال وکالت است اما در این صورت از آنجا که وکالت منفسخ و وکیل منعزل میشود و دادرسی نیز تا تعیین وراث یا قیم متوقف می شود با تأخیر دادرسی برای اخذ توضیح از وکیل یا موکل مواجه نیستیم.با توجه به آن که اخطاریه وقت دادرسی به وکیل ابلاغ شده در صورت عزل یا استعفای وی وقت دادرسی را به موکل ابلاغ میکنیم اما اگر از یا استعفای وکیل در زمانی صورت گیرد که فرصت کافی برای ابلاغ مجدد وقت دادرسی به موکل نباشد گرچه این عزل یا استعفا پذیرفته است اما نیازی به ابلاغ مجدد وقت دادرسی به موکل و تجدید جلسه دادرسی به این دلیل نیست چرا که نباید از یا استعفای وکیل ابزاری برای اطاله دادرسی شود.

تبصره ماده ۳۴۶ قانون آیین دادرسی کیفری مقرر داشته است:در تمام امور کیفری، طرفین می توانند وکیل یا وکلای مدافع خود را معرفی کنند. در صورت تعدد وکیل، حضور یکی از آنان برای تشکیل دادگاه و رسیدگی کافی است.تبصره – در غیر جرائم موضوع صلاحیت دادگاه کیفری یک، هر یک از طرفین می توانند حداکثر دو وکیل به دادگاه معرفی کنند.در مرحله بازجویی متهم می تواند فقط یک وکیل داشته باشد و بازپرس باید قبل از آغاز تحقیق این حق را به متهم تفهیم کند مقرره ای که ماده ۱۹۰ قانون آیین دادرسی کیفری آن را مشخص کرده است.مطابق ماده فوق متهم می تواند در مرحله تحقیقات مقدماتی، یک نفر وکیل دادگستری همراه خود داشته باشد. این حق باید پیش از شروع تحقیق توسط بازپرس به متهم ابلاغ و تفهیم شود. چنانچه متهم احضار شود این حق در برگه احضاریه قید و به او ابلاغ می شود. وکیل متهم می تواند با کسب اطلاع از اتهام و دلایل آن، مطالبی را که برای کشف حقیقت و دفاع از متهم یا اجرای قانون لازم بداند، اظهار کند. اظهارات وکیل در صورتمجلس نوشته می شود.تبصره ۱ـ سلب حق همراه داشتن وکیل و عدم تفهیم این حق به متهم به ترتیب موجب مجازات انتظامی درجه هشت و سه است.تبصره ۲- در جرائمی که مجازات آن سلب حیات یا حبس ابد است، چنانچه متهم اقدام به معرفی وکیل در مرحله تحقیقات مقدماتی ننماید، بازپرس برای وی وکیل تسخیری انتخاب می کند.تبصره ۳- درمورد این ماده و نیز چنانچه اتهام مطرح مربوط به منافی عفت باشد، مفاد ماده (۱۹۱) جاری است

امور غیر قابل وکالت دادن شامل چه مواردی است وکالت دادن در امور زیر خلاف شرع و باطل است. ۱-سوگند نفس اتیان سوگند قابل وکالت دادن نیست اما استناد به سوگند از وکیل پذیرفته است. اختیار وکیل برای استناد به سوگند نیاز به تصریح در وکالتنامه ندارد آنچه نیاز به تسویه در وکالتنامه دارد قبول یا رد سوگند است. ۲-اقرار ۳-شهادت ۴-لعان ۵-ایلاتعداد وکلامطابق ماده ۳۱ قانون آیین دادرسی مدنی هر یک از اصحاب دعوا می تواند تا دو وکیل داشته باشد.در دادرسی کیفری در جرایمی که در صلاحیت دادگاه کیفری یک است که هر یک از طرفین می تواند تا ۳ وکیل داشته باشد. ماده ۳۸۵ قانون آیین دادرسی کیفری مقرر داشته است:هر یک از طرفین می تواند حداکثر سه وکیل به دادگاه معرفی کند. استعفای وکیل تعیینی یا عزل وکیل پس از تشکیل جلسه رسیدگی پذیرفته نمی شود.در سایر امور کیفری مانند اموری که در صلاحیت دادگاه کیفری دو دادگاه انقلاب ایا دادگاه نظامی است که هر یک از طرفین می توانند تا دو وکیل داشته باشند

۱۳-وکالت در ادعای اعسار ۱۴-وکالت در قبول یا رد سوگند ۱۵- وکالت درخواست صدور برگ اجرایی و تعقیب عملیات اجرائی و اخذ محکوم به و وجوه ایداعی ۱۶- حضور زوجینی که دعوای طلاق توافقی مطرح کردهاند در مراکز مشاوره خانواده الزامی است و حضور وکلای ایشان قابل قبول نیست مگر در صورتی که یکی از حالات زیر وجود داشته باشد در این خصوص ماده ۴۴ دستورالعمل نحوه تشکیل و فعالیت مراکز مشاوره خانواده مصوب ۱۳۹۶ مقرر داشته است( : ماده ۴۴. در طلاقهای توافقی و سایر دعاوی خانواده اگر زوجین یا یکی از آنها مقیم خارج از کشور باشند یا حضور شخص آنها با توجه به مدارک و مستندات ابرازی به تشخیص واحد مشاوره امکان پذیر نباشد، انجام خدمات مشاوره خانواده می تواند با حضور وکیل یا وکلای آنان انجام شود.) زوجین یا یکی از آنها مقیم خارج از کشور باشند. حضور شخص آنها با توجه به مدارک و مستندات ابرازی به تشخیص واحد مشاور امکان پذیر نباشد.

۲-وکالت در مصالحه و سازش۳-وکالت در ادعای جعل۴-وکالت در تعیین جاعل۵-وکالت در ارجاع دعوی به داوری و تعیین داور۶-وکالت در توکیل۷-وکالت در تعیین مصدق و کارشناسدر این خصوص باید توجه داشت که ؛در حال حاضر منظور از مصدق همان کارشناس خط و امضا است.درخواست ارجاع امر به کارشناسی نیاز به تصریح در وکالتنامه ندارد بلکه تعیین کارشناس مانند حالتی که طرفین دعوا کارشناس مرضی الطرفین انتخاب می کنند نیاز به تصریح در وکالتنامه دارد.۸-وکالت در دعوای خسارت۹-وکالت در استرداد دادخواست یا دعوا۱۰-وکالت در جلب شخص ثالث و دفاع از دعوای ثالث۱۱-وکالت در ورود شخص ثالث و دفاع از دعوای ورود ثالث۱۲-وکالت در دعوای متقابل و دفاع در قبال آندر این خصوص توجه داشته باشید که :هم کالت در طرح دعاوی طاری نیاز به تصریح در وکالتنامه دارد. هم وکالت در دفاع در برابر دعوای طاری،غیر از دعوای اضافی که وکالت در طرح آن و دفاع در قبال به تصریح در وکالتنامه ندارد. افزایش خواسته ، تغییر خواسته و تغییر درخواست که در ماده ۹۸ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی بررسی شده است دعوای طاری تلقی نشده و به کالت در قبال درخواست جدید خواستهای که تغییر یافته یا افزایش یافته نیاز به تصریح در وکالتنامه ندارد.

حدود و اختیارات وکیل چیست؟وکیل دارای همه گونه اختیارات است جزء اختیارات ذیل ماده ۳۵ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی استآنچه موکل استثنا کرده استآنچه قابل توکیل نباشدیا به عبارت دیگر توکیل در آن خلاف شرع باشد.موارد مذکور در مواد ۳۵ و ۳۶ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مگر آنکه خلاف آن در وکالتنامه تصریح شود البته چنین نیست که موارد مذکور در مواد فوق به طور مطلق غیر قابل توکیل باشد بلکه می توان در خصوص آنها وکالت داد اما باید در وکالتنامه تصریح شود به عبارت دیگر یک وکالت مطلق متضمن این اختیارات نیست مگر آنکه در وکالتنامه تصریح شود این موارد عبارتند از: ۱-وکالت راجع به اعتراض به رای تجدید نظر فرجام خواهی و اعاده دادرسی در این خصوص باید توجه داشت که عبارت اعتراض به رای تمام طرق اعتراض به رای را در بر میگیرد مانند اعتراض به رای غیابی، اعتراض ثالث، اعتراض به رد دادخواست به دلیل نقص دادخواست صادر شده است، اعتراض به قرار تامین خواسته. وکالت در خود اعتراض به رای نیاز به تصریح در وکالتنامه دارد. اما وکالت در پاسخ به اعتراض به رای نیاز به تصریح در وکالتنامه ندارد برای مثال وکالت در تجدیدنظرخواهی نیاز به تصریح در وکالتنامه دارد اما وکالت در پاسخ به تجدید نظر خواهی نیاز به تصریح در وکالتنامه ندارد به صرف اینکه وکیلی از جانب تجدیدنظرخوانده دارای وکالت باشد میتواند در مرحله تجدیدنظر اعلام وکالت کند و اقدام به دفاع نماید.عبارت اعتراض به رای اعتراض به نظر کارشناس را در بر نمی گیرد زیرا نظر کارشناس رای به معنای دقیق کلمه نیست به عبارت دیگر اختیار اعتراض به نظر کارشناس نیاز به تصریح در وکالتنامه ندارد.

نحوه تنظیم قرارداد وکالت چگونه است؟قرارداد وکالت برای حضور در محاکم ممکن است به یکی از طرق زیر منعقد شود. ماده ۳۴ قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مقرر داشته است که :وکالت ممکن است به موجب سند رسمی یا غیر رسمی باشد. در صورت اخیر، درمورد وکالتنامه های تنظیمی در ایران، وکیل می تواند ذیل وکالتنامه تایید کند که وکالتنامه را موکل شخصا در حضور او امضا یا مهر کرده یا انگشت زده است.در صورتیکه وکالت در خارج از ایران داده شده باشد باید به گواهی یکی از مامورین سیاسی یاکنسولی جمهوری اسلامی ایران برسد. مرجع گواهی وکالتنامه اشخاص مقیم در کشورهای فاقد مامور سیاسی یا کنسولی ایران به موجب آیین نامه ای خواهد بود که توسط وزارت دادگستری باهمکاری وزارت امور خارجه ظرف مدت سه ماه تهیه و به تصویب رئیس قوه قضائیه خواهدرسید. اگر وکالت در جلسه دادرسی داده شود، مراتب در صورتجلسه قید و به امضای موکل می رسد و چنانچه موکل در زندان باشد، رئیس زندان یا معاون وی باید امضا یا اثر انگشت او راتصدیق نمایند.تبصره- در صورتی که موکل امضا، مهر یا اثرانگشت خود را انکار نماید، دادگاه به این موضوع نیز رسیدگی خواهد نمود.۱- صورت شفاهی: در این صورت موکل نزد قاضی حاضر شده و به وکیل وکالت میدهد مراتب در صورت مجلس در و به امضای موکل می رسد صرف امضای موکل کفایت میکند و امضای وکیل لازم نیست دفاعیاتی که وکیل ارائه میکنند نوعی قبول ضمنی و عملی وکالت توسط اوست.۲- به صورت کتبی که ممکن است به موجب سند رسمی یا سند عادی باشد

ماده ۳۴۷ قانون آیین دادرسی کیفری مقرر داشته است که :متهم می تواند تا پایان اولین جلسه رسیدگی از دادگاه تقاضا کند وکیلی برای او تعیین شود. دادگاه در صورت احراز عدم تمکن متقاضی، از بین وکلای حوزه قضائی و در صورت عدم امکان از نزدیکترین حوزه قضائی، برای متهم، وکیل تعیین می نماید. در صورتی که وکیل درخواست حق الوکاله کند، دادگاه حق الوکاله او را متناسب با اقدامات انجام شده، تعیین می کند که در هر حال میزان حق الوکاله نباید از تعرفه قانونی تجاوز کند. حق الوکاله از محل اعتبارات قوه قضائیه پرداخت می شود.تبصره – هرگاه دادگاه حضور و دفاع وکیل را برای شخص بزه دیده فاقد تمکن مالی ضروری بداند، طبق مفاد این ماده اقدام می کند.در جرایمی که رسیدگی به آنها در صلاحیت دادگاه کیفری یک است و برخی دیگر جرایم دادسرا و دادگاه اطفال و نوجوانان به ولی یا سرپرست قانونی متهم ابلاغ می کند که برای او وکیل تعیین نمایند و چنانچه برای متهم وکیل تعیین نشده باشد یا وکیل متهم در دادگاه حاضر نباشد مرجع قضایی برای او وکیل تعیین می کند. ماده ۴۱۵ قانون آیین دادرسی کیفری مقرر داشته است که :ماده ۴۱۵ قانون آیین دادرسی کیفریدر جرایمی که رسیدگی به آنها در صلاحیت دادگاه کیفری یک است یا جرائمی که مستلزم پرداخت دیه یا ارش بیش از خمس دیه کامل است و در جرائم تعزیری درجه شش و بالاتر، دادسرا و یا دادگاه اطفال و نوجوانان به ولی یا سرپرست قانونی متهم ابلاغ می نماید که برای او وکیل تعیین کند. در صورت عدم تعیین وکیل یا عدم حضور وکیل بدون اعلام عذر موجه، در مرجع قضائی برای متهم وکیل تعیین می شود. در جرائم تعزیری درجه هفت و هشت، ولی یا سرپرست قانونی طفل یا نوجوان می تواند خود از وی دفاع و یا وکیل تعیین نماید. نوجوان نیز می تواند از خود دفاع کند

وکیل تسخیری چه کسی است و چه وظایفی دارد؟وکیلی است که از سوی دادگاه برای دفاع از متهم تعیین می شود در خصوص وکیل تسخیری چند نکته مهم استوکالت تسخیری ویژه امور کیفری است و در امور حقوقی امکان ورود وکیل تسخیری نیست.وکالت تصویری فقط برای دفاع از جانب متهم است نه برای شاکی.ماده ۳۸۴ قانون آیین دادرسی کیفری. مقرر نموده در جرایمی که مجازات آنها سلب حیات حبس ابد قطع عضو یا غیر است اگر متهم شخصاً وکیل معرفی نکند تعیین وکیل تسخیری برای او الزامی استماده ۳۸۴ قانون آیین دادرسی کیفریپس از ارجاع پرونده به دادگاه کیفری یک، در جرائم موضوع بندهای (الف)، (ب)، (پ) و (ت) ماده (۳۰۲) این قانون و یا پس از صدور قرار رسیدگی در مواردی که پرونده به طور مستقیم در دادگاه کیفری یک رسیدگی می شود، هرگاه متهم وکیل معرفی نکرده باشد، مدیر دفتر دادگاه ظرف پنج روز به او اخطار می کند که وکیل خود را حداکثر تا ده روز پس از ابلاغ به دادگاه معرفی کند. چنانچه متهم وکیل خود را معرفی نکند، مدیر دفتر، پرونده را نزد رئیس دادگاه ارسال می کند تا طبق مقررات برای متهم وکیل تسخیری تعیین شود.در سایر جرایم نیز به درخواست متهم دادگاه با شرایطی برای وکیل تعیین می کند. این مقرره در ماده ۳۴۷قانون آیین دادرسی کیفری بیان شده است.

شرایط وکیل معاضدتی چیست؟اشخاص در دو صورت می توانند از وکیل معاضدتی برخوردار شوند :در صورت اثبات اعسار شخص از پرداخت هزینه دادرسی و درخواست او می توانند از وکیل معاضدتی برخوردار شود و دادگاه اقدام به معرفی وکیل معاضدتی می کند. ماده ۵۱۳ از قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مقرر داشته است.فایده ی اثبات اعسار چیست؟پس ازاثبات اعسار، معسر می تواند از مزایای زیر استفاده نماید :۱- معافیت موقت از تادیه تمام یا قسمتی از هزینه دادرسی در مورد دعوایی که برای معافیت ازهزینه آن ادعای اعسار شده است.۲- حق داشتن وکیل معاضدتی و معافیت موقت از پرداخت حق الوکاله.اشخاصی که قدرت پرداخت حق الوکاله ندارند میتوانند از کانون وکلا تقاضای وکیل معاضدتی کنند به عبارت دیگر اگر اعسار او ثابت نشده باشد و برای معرفی وکیل معاضدتی مستقیماً به کانون وکلا مراجعه کند کانون وکلا بعد از احراز این شرکت که او توان پرداخت حق الوکاله را ندارد وکیل معاضدتی معرفی میکند. ماده ۲۴ قانون وکالت این امر را مقرر کرده است.ماده 24 – کسانی که قدرت تأدیه حقالوکاله ندارند میتوانند از کانون تقاضای معاضدت نمایند مشروط بر اینکه دعوی با اساس و راجع به شخصتقاضاکننده باشد – طرز تقاضا و سایر شرایط لازمه برای معاضدت قضایی را وزارت عدلیه به موجب نظامنامه معین خواهد نمود.وکلا مکلفند در صورت معرفی از سوی کانون وکلا یا معرفی از سوی محاکم هر سال تا ۳ دعوای حقوقی را به عنوان وکالت معاضدتی بر عهده گیرند.